Succesvolle exposities in Van Donia kerk Makkum

van de redactie Makkum 15-09-2025

Afgelopen zaterdag 13 september was de laatste kans om de exposities in de Van Donia kerk te bezoeken. Tien weken lang vormde de kerk het decor voor twee tentoonstellingen: de tentoonstelling van Tichelaar Makkumer aardewerk was doorlopend geopend, terwijl de expositie van de doopjurken in diezelfde periode op de zaterdagen te bewonderen was. 

Hoewel beide organisaties op voorhand vertrouwen hadden in de opkomst, werd het beoogde bezoekersaantal ruimschoots overtroffen. Afgelopen zaterdag werd de tweeduizendste bezoeker alsnog gehuldigd.

Tichelaar aardewerk: van gebruiksgoed tot pronkstuk 

Al die weken waren er steeds voldoende vrijwilligers nodig om de bezoekers te woord te staan en achtergrondinformatie te verschaffen over de bijna vijfhonderd aardewerkobjecten. Hoewel het Makkumer aardewerk van Tichelaar van oorsprong gebruiksaardewerk was, is de fabriek zich later meer gaan richten op sieraardewerk en nog later ook op modern keramiek. Veel van de tentoongestelde stukken vallen dan ook in deze twee categorieën. Maar de “eyecatcher” was de Tulpenvaas, of ook wel Tulpentoren genoemd. Deze vaas luistert naar de naam 'Pyramids of Makkum' en is een replica van een zeventiende-eeuwse bloempiramide uit de collectie van het Rijksmuseum, gemaakt door Koninklijke Tichelaar uit Makkum. Dat een ander exemplaar tot de collectie van het Rijksmuseum behoort, benadrukt de importantie van dit object.

De initiatiefnemers van de aardewerkexpositie, Abe Blanksma, Jacob Hansma en Jan Wijma, buigen zich intensief over de vraag: 'en hoe nu verder?' Abe Blanksma zet in op een permanente tentoonstelling. Zijn grote wens als verzamelaar is dat er in Makkum een Tichelaar museum komt. Hij is dan ook druk bezig met het zoeken naar een vaste plek. De andere twee mannen zijn niet minder enthousiast, maar wijzen erop dat alles uiteindelijk wel door vrijwilligers moet worden gedragen.

Ook Blanksma onderkent dit, maar voorlopig is dat voor hem een tweede zorg. "Als we ergens een goede mogelijkheid kunnen vinden, dan kijken we er dan wel naar," aldus Blanksma. "En waarschijnlijk moet je ook wel enigszins opportunistisch zijn." Op dit moment zijn er zeven vrijwilligers: Sjoerd Post, Watze Roorda, Tjitty Koopmans, Ruud Stoffels, Dora Twijnsta-Rinia, Egbert Onrust en Bene Schotanus, die veel tijd hebben gestoken in het bemannen van de openingstijden.

Vanuit de bibliotheek van Makkum is, nu de tentoonstelling is gesloten, een voorstel gekomen om een aantal stukken in de bibliotheek ten toon te stellen. Er moet nog worden gekeken of dit praktisch uitvoerbaar is. Mogelijk verhuist een klein deel van het aardewerk dus naar de bibliotheek. U leest het vanzelfsprekend op de Makkumerbelboei als dit doorgaat.

Doopjurken vol herinneringen

De tweede expositie droeg zeker bij aan het grote aantal bezoekers. De tentoonstelling van de doopjurken trok veel publiek. Gerda Pals had het idee opgedaan in Marrum en dit samen met Janneke Post en Toos van As in Makkum vormgegeven. In de periode van juli tot en met dertien september was het jaarthema van Tsjerkepaad: 'Levende stenen'. Op de zaterdagen in deze periode stonden kerken open ter bezichtiging. Het project 'Doopjurken' werd in eerste instantie dan ook opgezet om op de zaterdagen dat de kerk open was iets extra's te bieden.

Veel bezoekers waren verrast toen ze de kerk binnengingen. In plaats van de verwachte rust, vonden ze een drukke menigte. Dat het als een prettige verrassing werd ervaren, blijkt wel uit het gastenboek, dat vol staat met complimenten. Alle zaterdagen waren er mensen die ook nog in het bezit waren van hun doopjurk, en er hadden dus nog veel meer kunnen hangen met nog meer leuke verhalen. Gerda, Janneke en Toos hebben om beurten de tentoonstelling bemand. Ook zij vonden en vinden het bijzonder en zo leuk dat ze best iets vergelijkbaars willen organiseren. De doopjurken met de verhalen waren dan wel alleen op de zaterdag te bekijken, maar de tentoonstelling moest wel elke week opnieuw worden opgebouwd en 's avonds weer worden afgebroken. Ook voor hen geldt dat het een grote claim legt op hun vrije tijd.

In de afgelopen periode zijn er ruim tweeëntwintig honderd bezoekers geteld, de dag van de opening van beide exposities niet meegerekend. Op de laatste dag werd de tweeduizendste bezoeker alsnog even in het zonnetje gezet.

Reactie Stichting Van Donia

Voor de stichting Van Donia was het ook een min of meer 'nieuw' initiatief. De doelstelling is om de kerk beschikbaar te stellen voor Kunst, Cultuur en Debat en het is ook mogelijk om er tijdelijke exposities te houden. Normaliter praat je dan over kortdurende evenementen. De kerk was met de opbouw en de afbouw van de beide exposities echter drie maanden verhuurd. In deze periode konden er geen andere activiteiten plaatsvinden. De Van Donia kerk wordt ook gebruikt voor begrafenissen en nu moesten er toch wel mensen worden teleurgesteld, maar dat is met de gekozen nieuwe bestemming van de kerk simpelweg niet te voorkomen stelt secretaris Douwe Pals vast. Op een aantal dagen in het jaar worden er nog kerkdiensten gehouden, maar daar kan in de planning van andere activiteiten goed rekening mee worden gehouden. Het bestuur van de stichting Van Donia wil de kerk graag aan zoveel mogelijk mensen laten zien en er gebruik van laten maken. Douwe Pals kijkt met tevredenheid terug. Meer dan tweeduizend mensen hebben de kerk bezocht en kunnen zien dat er een mooie plek in Makkum beschikbaar is voor passende activiteiten.