Dodenherdenking Makkum 2018

Door udith van Lavieren

De dodenherdenking in Makkum begon met het formeren van de stoet bij de Sint Martinusschool. Na de kranslegging bij het monument op de Buren vervolgde de stoet zijn weg naar de begraafplaats. Hier werd dit jaar naast de Nederlandse, Engels en Canadese vlag ook de Poolse vlag halfstok gehesen. Ter ere van Franciszek Kubica, een RAF-luitenant van Poolse afkomst. Het landelijk comité 4 en 5 mei had 2018 het thema Jaar van verzet meegegeven. In Makkum was de visconservenfabriek en palingrokerij van de gebroeders Aart en Tijmen van den Berg de centrale plek voor de verzetsactiviteiten. Twee dochters van Tijmen van den Berg, Corrie Elgersma- van den Berg en Jenny Vonk- van den Berg hielden na de twee minuten stilte een indrukwekkende toespraak. “Een eervolle, maar voor ons moeilijke opgave”, aldus Corrie.”Pas vele jaren na de oorlog hebben wij gehoord en gelezen wat er in de oorlogsjaren allemaal gebeurd is in Makkum. Thuis werd nooit over de oorlog gesproken, daarop rustte een taboe.” “Het bedrijf van mijn vader werd in de oorlog een broeinest van verzet, het personeel bestond uit onderduikers en leden van het verzet, die door papa Tijmen werden voorzien van een Ausweiss. Papa Tijmen kon de Duitsers in hun eigen taal te woord staan en voorzag ze rijkelijk van gerookte paling en sterke drank. Hierdoor stemde hij ze gunstig en kwam hij achter informatie waardoor hij vele verzetstrijders heeft kunnen waarschuwen. Het Friese verzet was bekend met de activiteiten en de bedoelingen van Tijmen. Hij werd door hen herhaaldelijk ingezet om verzetsmensen die gevangen zaten in Leeuwarden vrij te praten of te kopen. Op 7 april 1945 kwam er door het verraad van Brouwer een einde aan de verzetsactiviteiten. Aan het eind van de dag werden zes jonge mannen na zware mishandelingen doodgeschoten, Jan Emmens werd later door de Duitsers op de vlucht meegenomen en vermoord.” Enkele jaren na de oorlog kregen de gebroeders van den Berg torenhoge belastingaanslagen. Het heeft hun bedrijf ten gronde gericht. Dit was de dank voor het belangrijke verzetswerk. Aart en Tijmen van den Berg zijn deze tegenslag nooit meer te boven gekomen. “Onze vader raakte geestelijk zo zwaar overspannen dat hij ter verpleging opgenomen werd in Zuidlaren. Toen hij na de behandeling weer thuis kon wonen en werken werd er nooit meer over gesproken, dat kon gewoon niet. Soms kreeg mijn vader een woede-uitbarsting, wij verbleven dan in angstige spanning hoe dit zou a?open.” Dochter Jenny Vonk las een gedicht voor dat ze voor haar vader geschreven had. Het verwoordde hoe de dochters pas later begrepen en op waarde konden schatten hoe groot de betekenis van hun vader tijdens de oorlog voor het verzet in Makkum was. Het verhaal van de dochters over de invloed van de oorlog op het leven van hun vader en hun oom en op hun eigen leven dwong respect af. Sanne Feenstra had dit jaar de eer om het gedicht “Dichter bij mei” voor te lezen en dat deed ze prachtig.



Jubileumfeest Rinia Fietsen en Hoeksema Kapper

Door Judith van Lavieren

Al tijden zijn ze bezig met de voorbereidingen. “Er zijn wel honderd mensen ‘yn ’t spier’ om van ons jubileum een prachtig feest te maken, dat is toch geweldig!”, vertelt Durkje Hoeksema. Dat feest, waarop iedereen met een snor, baard, haar of een fets welkom is, geven Hoeksema Kapper en Rinia Fietsen in de notaristuin in de Kerkstraat van Makkum. Dit alles ter gelegenheid van het feit dat de beide familiebedrijven in mei 125 jaar bestaan. En de boodschap aan Makkum is: “ Jim binne útnoege!” De vierde generatie, respectievelijk Durkje Hoeksema en Timen Rinia, blikt in de ‘skearwinkel’ vooruit. Het feest start om half twee in de Kerkstraat bij Rinia Fietsen met het Ofcieuze Wereldkampioenschap Langzaam Fietsen. Langs de zogenaamde ‘Friesche 11 meter’ moeten de deelnemers zo langzaam mogelijk fetsen. Ze mogen niet stilstaan of de grond aanraken. De fetsen staan klaar bij Rinia, men kan zich ter plekke aanmelden. Om half 3 gaat het er bij de naaldhakkenrace juist om om de snelste te zijn. Er staan naaldhakken klaar in de maten 36 tot en met 45. Daarna zou iedereen even van de gelegenheid gebruik moeten maken om de notaristuin te bekijken. Daar bruist het van de activiteiten. Op het podium zullen De Wannabeers, de Hangploech, Apollo bekend van de kaatsrevue en de deelnemers aan de snorrenwedstrijd te zien zijn. Er is ‘baarch oan it spit’ van slagerij Bruinsma en trommelkoek van tante Pietie. Jeroen Adema heeft er zijn expositie ‘hoed en haar’ en in een nostalgisch hoekje met voorwerpen uit de levens van de jubilarissen kan men op de foto . Daarnaast zijn er ouderwetse kinderspelen. Ter gelegenheid van het jubileum wordt er voor 1 dag een doorgang gemaakt van de notaristuin naar de tuin van het Kasteeltje. Hier staan collectebussen voor de Stichting Haarwensen en Daniel den Hoed. De jubilarissen willen namelijk geen cadeaus en bloemen voor zichzelf, maar vragen hun gasten om een bijdrage voor deze stichtingen. Die zullen zich ook presenteren in de tuin van het Kasteeltje. Aart Cornelissen zal hier de winnaar van de kleurplaatwedstrijd bekend maken. Binnen in het Kasteeltje zijn er om 15.00 en 16.00 uur hoeden en mode- highlights: een samenwerking van Van Nuyen en het Pareltje. Er is een expositie over de families Hoeksema en Rinia en muziek van de Barnfnds,de hangploech en pianospel. In de schuur van Van der Weerd worden bewegende beelden van beide jubilerende families vertoond en op het Schoolplein presenteert de brandweer (collega’s van Timen) zich en worden er fskjes gebakken en zijn er voordrachten door It Fiskhok. Mensen die nog ouderwetse vervoerJubileumfeest Rinia Fietsen en Hoeksema Kapper middelen hebben worden van harte uitgenodigd die op deze middag op het Schoolplein te parkeren. Bij de ingang van de notaristuin kan men bovendien nog een kijkje nemen in een nostalgisch ingerichte barbershop. Men kan zowel bij Rinia als Hoeksema bekijken hoe hun bedrijf er tegenwoordig uitziet. Rinia heeft een e-bike opstapdag. Bij Durkje is het atelier en de winkel open. In de skearwinkel kan men kennismaken met haar nieuwe productlijn. Het feest dat door Tineke Attema geregisseerd, door Tjerk Bruinsma gepresenteerd en door Joke Idsinga gestyled zal worden, wordt om 17.00 uur in de notaristuin afgesloten door de Commissaris van de Koning. 



Vrijheidsmaaltijd Makkum 2018

Door Judith van Lavieren

onderwerpen voor een gesprek. Ook de gelukskoekjes brachten verrassende gesprekjes op gang met vragen als: wat zou je graag willen weten, maar durf je eigenlijk niet te vragen. Het ging dus niet in alle gesprekken over de oorlog, maar dat was ook geen must. Het ging om de ontmoeting en uiteraard werd het dorpsleven en verenigingsleven in Makkum uitgebreid besproken. Tot besluit werd de genodigden gevraagd een evaluatieformulier in te vullen. De ervaringen uit Makkum worden meegenomen in de voorbereidingen voor het grote landelijke initiatief. De aanwezigen beoordeelden de Vrijheidsmaaltijd over het algemeen positief. Nog iets meer wisselen van gesprekspartner en het uitnodigen van jeugd en kinderen/ meer verscheidenheid in de leeftijd van de genodigden werden vaak als suggestie aan het Landelijk Comité ingevuld



Makkum Art: voor elk wat wils

Door Judith van Lavieren

Makkum Art wordt aanstaande vrijdag geopend door de heer Tichelaar. De deelnemende kunstenaars, vrijwilligers, locatiehouders, ondernemers en een aantal genodigden komen in de voormalige fabriek van Tichelaar bij elkaar om gezamenlijk van start te gaan. In het weekend zal ieder dan op zijn eigen locatie een bijdrage leveren aan alweer het tweede Makkum Art Weekend. Voor de heer Tichelaar is het een extra feestelijk weekend: hij viert tijdens Makkum Art zijn negentigste verjaardag. “Op zaterdag, zondag en maandag is er van 11.00 tot 17.00 uur een programma voor jong en oud. Laagdrempelig, maar met grote kunst”, stelt Thilda Adema. Mede dankzij de inzet van vele enthousiaste vrijwilligers en ondernemers is het weer gelukt. Aanraders in het programma? Dat zijn er veel, maar Loekie Keur en Thilda Adema willen vooral de voorstellingen van pianiste Kanako op 19 mei om 17.00 uur in Tichelaar en ‘De faam de baas’ op 20 mei in de Prins nog even onder de aandacht brengen. Kaarten zijn verkrijgbaar bij boekhandel Coufreur. Kanako is net terug uit Japan waar ze een concert gegeven heeft en de Fries/ Nederlandse voorstelling ‘De faam de baas’ kreeg onlangs in de LC vijf sterren. Bezoekers kunnen op diverse plaatsen in het centrum een kunstroutekaartje ophalen, onder andere in de Waag, de kerken, de bibliotheek en Tichelaar. Van te voren oriënteren kan ook, met het programma dat in de Makkumer Belboei te vinden is en op de site www.makkumart.nl. Kinderen hoeven niet thuis te blijven. Op vrijdag wordt er een workshop voor ze georganiseerd in de bibliotheek. Op zaterdagmiddag kunnen ze aan de slag bij Speelsgoed en op maandag zijn er de robotjes van ‘Make It’ op de Markt. Volwassenen kunnen zelf aan de slag om sieraden te maken of inspiratie opdoen bij Doet Boersma, die haar nieuwe schildertechniek zal demonstreren. De poster van Makkum Art trok dit jaar veel aandacht. Er is een kunstwerk van Thirza Schaap op afgebeeld. Thirza Schaap wil met haar project Plastic Ocean mensen bewust maken van het enorme probleem van de plastic soep in de oceanen. In eerste instantie zie je een mooi kunstwerk, maar Schaap wil ook een emotie en een reactie oproepen. Al dat moois is gemaakt van plastic dat ze van de stranden opraapt. Naast Schaap zullen er nog veel kunstenaars bij de expositie van hun eigen werk aanwezig zijn. Naast genieten van kunst dus volop kans op interessante ontmoetingen en inspirerende gesprekken emo2